วัดเขียนบางแก้ว


ละติจูด 7.4985782895 , ลองจิจูด 100.19511433 ความสูงจากระดับน้ำทะเล

สถานที่ตั้ง

ตั้งอยู่หมู่ที่ ๔ ตำบลจองถนน อำเภอเขาชัยสน จังหวัดพัทลุง อยู่ทางทิศใต้ของโคกเมือง มีคลองบางหลวงหรือคูเมืองกั้นกลาง ตำบลจองถนน อำเภออำเภอเขาชัยสน จังหวัดพัทลุง รหัสไปรษณีย์ 93130

ประเภทแหล่งศิลปกรรมฯ

ประเภทที่ 2 วัด วัดร้าง ศาสนสถาน

ความสำคัญ/ลักษณะ

        วัดเขียนบางแก้ว

  • มีชื่อเรียกกันมาหลายชื่อซึ่งเป็นไปตามกาลเวลา อาทิ วัดพระธาตุบางแก้ว วัดตะเขียนบางแก้ว วัดบางแก้ว แต่ตามประวัติศาสตร์และพงศาวดารมีชื่อเรียกขานกันว่า “วัดเขียนบางแก้ว” 
  • ในบรรดาวัดเก่าแก่ในจังหวัดพัทลุงถือว่า วัดเขียนบางแก้ว เป็นวัดเก่าแก่ที่สุดมีอายุกว่า ๑,๐๐๐ ปี สร้างขึ้นในสมัยอาณาจักรศรีวิชัย (พุทธศตวรรษที่ ๑๓-๑๔)
  •   ตามประวัติเล่าตามเรื่องอาณาจักรศรีวิชัยเจ้าพระยากรุงทอง เจ้าเมืองพัทลุงได้สร้างวัดเขียนบางแก้วและสิ่งก่อสร้างอาทิ กุฏิ วิหาร ศาลาการเปรียญ พระพุทธรูป พระมหาเจดีย์ ต่อจากนั้นเจ้าพระยากุมารกับนางเลือดขาว ได้อัญเชิญพระบรมสารีริกธาตุจากประเทศศรีลังกา มาบรรจุไว้ในพระมหาธาตุเจดีย์
  • นักโบราณคดีกำหนดอายุจากรูปแบบสถาปัตยกรรมขององค์พระธาตุเข้าใจว่าวัดเขียนบางแก้ว สร้างขึ้นในสมัยอยุธยาเพราะจากโบราณสถานโบราณวัตถุที่สำคัญ ๆ เช่น ศิวลึงค์และฐานโยนิ ซึ่งเป็นอิทธิพลจากศาสนาพราหมณ์อินดูและอารยธรรมอินเดียในพุทธศตวรรษที่ ๑๒-๑๔ และบริเวณนี้ก็กลายเป็นที่ตั้งของชุมชนโบราณ ในสมัยอยุธยาตอนต้นวัดเขียนบางแก้วเป็นวัดที่มีความเจริญมาก แต่สมัยอยุธยาตอนกลางเมืองพัทลุงเกิดสงครามกับพวกโจรสลัดมลายูอุยงตะนะเข้าปล้นสะดมและเผาผลาญบ้านเรือนราษฎร และวัดเสียหายมากผู้คนอพยพหลบหนี ทำให้วัดเขียนบางแก้วเป็นวัดร้าง 
  • ภายในวัดมีพิพิธภัณฑ์จัดแสดงโบราณวัตถุ เช่น ถ้วยชามจีนสมัยราชวงศ์ซุ่ง ราชวงศ์เหม็ง  ราชวงศ์เซ็ง  สังคโลกสมัยสุโขทัย ศิวลึงค์ ฐานโยนี และพระพุทธรูปสมัยต่าง ๆ ตลอดจนเครื่องมือเครื่องใช้พื้นเมืองเป็นจำนวนมาก เป็นหลักฐานที่แสดงถึงว่าบริเวณนี้มีการติดต่อรับอารยธรรมอินเดียมาตั้งแต่สมัยต้นประวัติศาสตร์

สถานการณ์สิ่งแวดล้อม

วัดเขียนบางแก้ว มีภัยคุกคามและปัจจัยที่มีผลกระทบต่อการเปลี่ยนแปลง คือ อาคารคอนกรีตเสริมเหล็กสมัยใหม่บดบังอาคารที่มีคุณค่าเดิม เช่น กุฏิใหม่ พิพิธภัณฑ์ หอระฆัง ห้องน้ำ-ห้องส้วม การซ่อมแซมบ่อน้ำศักดิ์สิทธิ์ทำเป็นซีเมนต์ ใช้วัสดุสมัยใหม่ ทำให้ลดคุณค่าและความสำคัญลง ส่วนชาวบ้านก็ต้องการที่ดินจากวัดไปทำมาหากิน จกพื้นที่ 300 ไร่ คงเหลือเพียง 100 ไร่เศษ ซึ่งควบคุมได้ยาก สืบเนื่องมาจากปลายอยุธยา วัดถูกทิ้งร้างมาจากชุมชนย้ายไปบริเวณเขาเมืองหรือเขาชัยบุรี เพิ่งได้รับการบูรณะในสมัยรัตนโกสินทร์ ในช่วงปลายรัชสมัยรัชกาลที่ 5

ที่มา : เอกสารประกอบการประชุมสัมมนาระดมความคิดเห็นผู้นำแบบบูรณาการ 13-14 กรกฎาคม 2547 ณ โรงเรียนสตรีพัทลุง

 

 

 

 

 

 

 

หน่วยอนุรักษ์ฯ

แก้ไขเมื่อ

2020-03-27

ข้อมูลสถิติ
ภาพประจำแหล่งศิลปกรรม
เอกสาร

การใช้งบประมาณตามแผนงานต่างๆ

ชื่อ รายละเอียด งบประมาณ ปี เอกสาร

รายงานสถานการณ์สิ่งแวดล้อม

ชื่อ รายละเอียด ปี เอกสาร