ชุมชนชาวประมง ริมชายฝั่งทะเลปากพะยูน

ละติจูด 7.3505047132 , ลองจิจูด 100.324150253

พิกัด

ตำบลปากพะยูน อำเภออำเภอปากพะยูน จังหวัดพัทลุง ตำบลปากพะยูน อำเภออำเภอปากพะยูน จังหวัดพัทลุง รหัสไปรษณีย์ 93120

ประเภทแหล่งศิลปกรรมฯ

ย่านชุมชนเก่า

ความสำคัญ/ลักษณะ

ชุมชนตลาดปากพะยูน จ.พัทลุง คือศูนย์กลางวิถีชีวิตริมทะเลสาบสงขลาที่มีความคึกคัก โดดเด่นเรื่องวัตถุดิบอาหารทะเลสดๆ เช่น กุ้ง หอย ปู ปลา ที่ชาวประมงพื้นบ้านจับมาขายเอง นอกจากตลาดสดหลักแล้ว ยังมี "หลาดใต้ถุน" ที่ชูวัฒนธรรมท้องถิ่นและอาหารพื้นเมือง จำหน่ายสินค้าชุมชนและปลาตากแห้ง เป็นแหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมที่สะท้อนวิถีชีวิตชาวเลได้อย่างดี 

 

สถานการณ์สิ่งแวดล้อม

  จากการสัมภาษณ์แม่ค้าขายปลาเค็มในตลาด ที่รับปลามาจากชาวประมงเพื่อนำมาขายและบ้างก็แปรรูปเป็นปลาเค็ม ทราบว่าปัจจุบันในทะเลมีปลาน้อยลงเมื่อเทียบกับอดีต เหตุเพราะน้ำตื้น ปลาก็ไปที่อื่น และปัญหาวัชพืชในทะเล เช่น ผักตบ สาหร่าย (ชาวบ้านเรียกสาย) ก็มากขึ้นทำให้น้ำก็ยิ่งขุ่น ไม่สวยงามอย่างแต่ก่อน ทั้งส่งผลต่อปริมาณปลาที่ลดลงด้วย  

     จากการสัมภาษณ์ชาวประมง ที่บ้านอยู่ติดชายฝั่ง ได้เล่าถึงอาชีพประมงที่ตนและครอบครัวทำอยู่นี้เป็นอาชีพที่สร้างรายได้หลักและเพียงพอต่อในการเลี้ยงลูกและส่งลูกเรียนจนจบปริญญาได้ ทั้งให้ความเห็นว่าหากไม่ขี้เกียจ จะฝนตกฟ้าร้องอย่างไรก็สามารถทำกินได้  เช่น วันหนึ่งไม่มีเงินซื้อข้าวสาร ก็ออกพายเรือไปหาปลา พากักไป2คนผัวเมีย อยากขายได้ก็ให้ราคาต่ำไว้ กลับจากตลาดก็ซื้อข้าวสารกับข้าวทันมื้อเย็น  และทราบว่าภาครัฐก็เข้ามาดูแลชาวประมงในเรื่องการปล่อยพันธุ์ปลา และจะสามารถจับได้เมื่อโตแล้วเท่านั้น

   ด้วยพระราชดำริจากในหลวงรัชกาลที่ 9 ที่มีโครงการกั้นน้ำทะเลไม่ให้เข้านาข้าว เพื่อให้ชาวนาทำนาได้ ซึ่งเกิดจากการร้องเรียนความเดือดร้อนของชาวนาสงขลานั้น ในที่สุดก็สู่การทำที่กั้นน้ำปากระวะ ระโนด ซึ่งนั่นก็เป็นส่วนทำให้น้ำเค็มไม่ไหลเข้ามาบริเวณน้ำกร่อยที่ปากพะยูนด้วย และได้ส่งผลกระทบต่อทะเลปากพะยูน เพราะเป็นการกั้นกุ้งปลาไม่ให้เข้ามาด้วย ความอุดมสมบูรณ์ของสัตว์ทะเลน้ำกร่อยก็ลดลง และระบบนิเวศตามธรรมชาติที่เคยมีก็เปลี่ยนไป เช่น ปกติฤดูกาลวางไข่ของกุ้งปลาก็ทำได้ในน้ำตื้น ก็ไม่สามารถทำได้เพราะไม่สามารถมาได้ ทำให้จำนวนสัตว์น้ำกร่อยในทะเลค่อย ๆ หมดไป    อีกทั้งยังเป็นเหตุให้เกิดวัชพืชมากขึ้นด้วยทั้งผักตบ สาหร่าย และอาจจะสร้างความเสี่ยงน้ำตื้นมากขึ้นอีก และจะเกิดหาดทรายเพิ่มขึ้น

     หากปัญหาการลดลงของปลากุ้ง ก็อาจจะส่งผลให้คนรุ่นหลังอพยพไปหางานที่อื่นมากขึ้น และอาชีพชาวประมงก็ค่อย ๆ ลดลง เหลือเพียงคนรุ่นเก่าและไม่มีใครเรียนรู้วิธีการหาปลาวิถีดั้งเดิมจากคนรุ่นเก่าเกือบจะเรียกได้ว่าเราจะพูดว่า “ในน้ำมีปลา ในนามีข้าว” ไม่ได้แล้วซึ่งก็มีหน่วยงานภาครัฐเข้ามาทำวิจัย และมีความพยายามจะเปิดทะเลอีกครั้ง ซึ่งก็ติดปัญหาเรื่องเนินทรายแต่ก็ไม่ได้มีอะไรเปลี่ยนแปลง

...ความเห็นเพิ่มเติม ส่วนหนึ่งมองว่าปัญหานี้ก็เกิดจากข้าราชการหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐเองปล่อยปละละเลย ไม่ได้ควบคุมและมีมาตรการเด็ดขาดในการหาปลาของชาวประมงในท้องที่ และชาวบ้านเองก็จับกุ้งปลาปลาตัวเล็กตัวน้อยทั้งที่ยังไม่เติบเต็มที่ เช่น ปลาขี้ตัง ปลากระบอก

แก้ไขเมื่อ

2026-02-15